تعریف، تاریخچه، انواع و مزایای کوورکینگ؛ و نکاتی برای طراحی یک فضای کار اشتراکی موفق
دیوار بتنی مشبک و پنجره گرد در ورودی؛ نمونه‌ای از هویت معماری متمایزی که یک فضای کار اشتراکی را از یک دفتر معمولی جدا می‌کند. از پروژه خانه هزاره خلاق، گروه معماری معیار.
معیار به عنوان گروه تخصصی طراحی معماری فضاهای ویژه کسب و کار، نگاه ویژه‌ای به فضاهای کار اشتراکی دارد. ما در معیار، یک فضای کار اشتراکی را صرفا محیطی برای کار کردن به‌صورت اشتراکی نمی‌بینیم. ما یک فضای کار اشتراکی را محیطی برای زندگی و کسب‌وکار یک خانواده بزرگ می‌بینیم؛ خانواده‌ای متشکل از خانواده‌های کوچک‌تر که هرکدام به نوعی به تبدیل دنیا به جایی بهتر برای زندگی کمک می‌کنند.
با این تعریف، معیار فضایی خلق می‌کند که نه‌تنها به شیوه‌ای خلاق به نیاز افراد و کسب‌وکارها پاسخ می‌دهد، بلکه بستری برای خلاق‌تر شدن آن‌ها و بهبود عملکرد روحی، جسمی و کاری‌شان فراهم می‌کند؛ بستری که باعث می‌شود افراد کارشان را حسابی زندگی کنند. ما برای سرمایه‌گذاران و توسعه‌دهندگان فضاهای کار اشتراکی، علاوه بر طراحی و اجرای صفر تا صد معماری، خدمات مهمی برای معرفی و برندینگ فضاهای کاری و خاص با همکاری گروه حس یک نگاه ارائه می‌کنیم.
فضای کار اشتراکی (Coworking Space) یک محیط کاری است که در آن افراد یا شرکت‌های مختلف، فضای کار خود را به‌صورت اشتراکی اجاره می‌کنند. این فضاها معمولا در مناطق شهری واقع شده‌اند و امکانات و خدمات مختلفی را به کاربران خود ارائه می‌دهند.
مفهوم امروزی کوورکینگ به شکلی که می‌شناسیم، به سال ۲۰۰۵ میلادی برمی‌گردد؛ وقتی برد نویبرگ (Brad Neuberg)، برنامه‌نویس آزادکار ساکن سان‌فرانسیسکو، برای غلبه بر انزوای کار فریلنسری، یک فضای کار اشتراکی را در ساختمانی به نام Spiral Muse راه‌اندازی کرد و نام «کوورکینگ» را برای آن برگزید. همین ایده بعدها به فضای بزرگ‌تری به نام Hat Factory منتقل شد و الگویی شد که امروز هزاران فضای کار اشتراکی در سراسر جهان از آن الهام گرفته‌اند. در سال‌های اخیر، محبوبیت فضای کار اشتراکی در سراسر جهان و از جمله در ایران افزایش چشمگیری یافته است.
حیاط بیرونی و آبنمای کنار پاویون شیشه‌ای؛ فضای باز مکملی برای فضاهای کار داخلی در یک مجموعه کار اشتراکی. از پروژه خانه هزاره خلاق، گروه معماری معیار.
فضای کار اشتراکی انواع مختلفی دارد که بر اساس اندازه، امکانات و خدمات ارائه‌شده، دسته‌بندی می‌شوند. برخی از انواع فضای کار اشتراکی عبارتند از:
فضای کار اشتراکی مزایای متعددی برای کاربران خود دارد. برخی از مزایای فضای کار اشتراکی عبارتند از:
راهرو سنگی منحنی که به یک اتاقک کوچک و خصوصی می‌رسد؛ نمونه‌ای از فضاهای نیمه‌خصوصی که کنار میزهای اشتراکی برای تماس یا تمرکز کوتاه در نظر گرفته می‌شود. از پروژه خانه هزاره خلاق، گروه معماری معیار.
فضای کار اشتراکی معایبی نیز دارد. برخی از معایب فضای کار اشتراکی عبارتند از:
بخش بزرگی از این معایب در واقع نتیجه طراحی ضعیف است، نه ذات کوورکینگ. یک فضای کار اشتراکی که از ابتدا با منطقه‌بندی آکوستیکی درست، اتاقک‌های تماس تلفنی و مصالح جاذب صدا طراحی شده باشد، می‌تواند سروصدا و افت تمرکز را تا حد زیادی کنترل کند؛ موضوعی که در بخش طراحی داخلی این مقاله به آن می‌پردازیم.
فضای کار اشتراکی برای طیف گسترده‌ای از افراد و شرکت‌ها مناسب است. برخی از کاربران فضای کار اشتراکی عبارتند از:
فضای کار اشتراکی معمولا قوانین و مقررات خاصی دارد که کاربران باید از آن‌ها پیروی کنند. برخی از قوانین و مقررات فضای کار اشتراکی عبارتند از:
ترکیب میزهای اشتراکی باز با اتاقک‌های شیشه‌ای رنگی؛ لایه‌بندی فضایی که هم تعامل و هم آرامش لازم برای کار متمرکز را فراهم می‌کند. از پروژه مرکز نوآوری اینداپکس، گروه معماری معیار.
از نگاه معیار، یک طراحی فضای کار اشتراکی موفق باید سه نیاز هم‌زمان را پاسخ دهد: تعامل، تمرکز و انعطاف. تعامل با میزهای اشتراکی باز، آشپزخانه یا لانژ مرکزی و رویدادهای دوره‌ای ساخته می‌شود؛ تمرکز با اتاقک‌های تلفن، گوشه‌های نیمه‌خصوصی و پارتیشن‌های آکوستیکی حفظ می‌شود؛ و انعطاف با مبلمان قابل جابه‌جایی و پلان‌هایی که می‌توانند بسته به تعداد اعضا بزرگ یا کوچک شوند تامین می‌شود.
هویت بصری هم نقش مهمی دارد. فضاهایی مثل خانه هزاره خلاق نشان می‌دهند که یک کوورکینگ می‌تواند با متریال، رنگ و جزئیات معماری خاص خودش، به‌جای یک اداره خنثی، به مقصدی تبدیل شود که اعضا با افتخار آدرسش را به دیگران بدهند. برای کارفرمایان و سرمایه‌گذارانی که به دنبال طراحی داخلی فضای اداری اشتراکی هستند، سرمایه‌گذاری روی این هویت بصری معمولا در نرخ اشغال و ماندگاری اعضا بازتاب پیدا می‌کند.
پیش‌بینی می‌شود که محبوبیت فضای کار اشتراکی در سال‌های آینده همچنان افزایش یابد. این امر به دلیل عوامل مختلفی مانند افزایش تعداد فریلنسرها و استارتاپ‌ها، رشد کار ترکیبی (هیبریدی) و افزایش هزینه‌های اجاره فضا و امکانات است. در ایران نیز طراحی فضای کار اشتراکی در تهران به‌سرعت در حال گسترش است.
فضای کار اشتراکی یک گزینه مناسب برای افرادی است که به دنبال یک محیط کاری مقرون‌به‌صرفه، مجهز و پر از انگیزه هستند. فضای کار اشتراکی فرصت مناسبی برای ایجاد شبکه‌سازی و افزایش بهره‌وری است، به‌شرطی که طراحی داخلی آن از ابتدا تعادل درستی میان تعامل و تمرکز برقرار کند. توجه به بهبود تجربه کاربری در فضای کار اشتراکی عامل کلیدی ماندگاری اعضا در این فضاهاست.